Bezpłatne zarządzanie turniejami · Gotowe na FIDE 2026. Otwórz aplikację →
Jak dzialaja dogrywki szachowe
Kompletny przewodnik po zrozumieniu klasyfikacji turniejowej, gdy zawodnicy koncza z rowna liczba punktow. 28 systemow dogrywek wyjasnione na praktycznych przykladach.
Dlaczego potrzebujemy dogrywek?
W turniejach szachowych czesto zdarza sie, ze kilku graczy konczy z tym samym wynikiem. Dogrywki okreslaja koncowa klasyfikacje bez potrzeby rozgrywania dodatkowych partii.
Wyobraz sobie turniej, w ktorym 3 graczy konczy z 5 punktami na 7 mozliwych. Kto zajmuje pierwsze miejsce? Wlasnie tutaj wkraczaja dogrywki. Uzywaja kryteriow matematycznych opartych na juz rozegranych partiach, aby ustanowic sprawiedliwa klasyfikacje.
ChessPairings.org obsluguje 28 systemow dogrywek, wszystkie obliczane zgodnie z oficjalnym regulaminem FIDE Handbook C.07 (obowiazujacym od 2026). Mozesz je skonfigurowac w dowolnej kolejnosci, aby dopasowac do regulaminu swojego turnieju.
28 Systemow Dogrywek
Kliknij na kazda dogrywke, aby zobaczyc przyklady i szczegoly techniczne. Zorganizowane wedlug kategorii jak w oprogramowaniu.
Rodzina Buchholz (5 wariantow)
Oparte na sumie punktow przeciwnikow. Najczesciej uzywane dogrywki.
Jak to dziala
Jak standardowy Buchholz, ale wyklucza wynik najslabszego przeciwnika z sumy. Kompensuje to niekorzystne parowanie w pierwszej rundzie z slabym graczem, ktory sie wycofal.
Dlaczego Cut-1 jako pierwszy? FIDE zaleca Buchholz Cut-1 jako glowna dogrywke, poniewaz jest bardziej sprawiedliwy — usuwa wplyw najslabszego przeciwnika.
Przyklad
Przeciwnicy Gracza A zdobyli: 5, 4.5, 4, 3.5, 3, 2, 1 (odciete)
Buchholz Cut-1 = 22 (bez 1)
FIDE Handbook C.07 Art. 16.5 – Zasada VUR
Podczas odcinania, Voluntary Unplayed Rounds (pol-bye, zero-bye, walkower przegrany) sa odcinane jako pierwsze, nawet jesli nie maja najnizszego wyniku.
Jak to dziala
Buchholz sumuje koncowe wyniki wszystkich twoich przeciwnikow. Jesli grales przeciwko silnym przeciwnikom (ktorzy zdobyli wiele punktow), twoj Buchholz bedzie wyzszy.
Logika: Zdobycie 5 punktow przeciwko przeciwnikom, ktorzy zdobyli po 4-5 punktow, jest trudniejsze niz zdobycie 5 punktow przeciwko przeciwnikom z tylko 1-2 punktami.
Przyklad
Gracz A i Gracz B maja po 5 punktow po 7 rundach.
- Przeciwnicy Gracza A zdobyli: 5, 4.5, 4, 4, 3.5, 3, 2 = Buchholz 26
- Przeciwnicy Gracza B zdobyli: 4, 4, 3.5, 3.5, 3, 3, 2.5 = Buchholz 23.5
Wynik: Gracz A klasyfikuje sie wyzej, poniewaz zmierzyl sie z silniejsza opozycja.
FIDE Handbook C.07 – Zasady Specjalne
Artykul 16.3 – Wyniki Skorygowane: Gdy przeciwnik ma nierozegrane rundy, jego wynik jest korygowany:
- PAB, Walkower wygrany → liczy sie jako wygrana (+1.0)
- Pol-bye → liczy sie jako remis (+0.5)
- Walkower przegrany → liczy sie jako przegrana (+0.0)
Artykul 16.4 – Fikcyjny Przeciwnik: Dla twoich wlasnych nierozegranych rund uzywany jest wirtualny przeciwnik z twoim koncowym wynikiem.
Jak to dziala
Wyklucza dwa najnizsze wyniki przeciwnikow. Przydatne dla dluzszych turniejow (9+ rund), gdzie gracz mogl zmierzyc sie z dwoma slabymi przeciwnikami.
Przyklad
Przeciwnicy Gracza A zdobyli: 5, 4.5, 4, 3.5, 3, 2, 1 (oba odciete)
Buchholz Cut-2 = 20
Jak to dziala
Wyklucza zarowno najwyzszy, jak i najnizszy wynik przeciwnika. Usuwa wartosci skrajne z obu koncow, dajac bardziej “przecietna” sile opozycji.
Przyklad
Przeciwnicy Gracza A zdobyli: 5, 4.5, 4, 3.5, 3, 2, 1
Buchholz Medianowy = 17 (4.5 + 4 + 3.5 + 3 + 2)
Jak to dziala
Wyklucza dwa najwyzsze i dwa najnizsze wyniki przeciwnikow. Jeszcze bardziej agresywne przycinanie dla bardzo dlugich turniejow.
Przyklad
Turniej 9-rundowy. Przeciwnicy zdobyli: 6, 5, 4.5, 4, 3.5, 3, 2, 1.5, 1
Medianowy-2 = 17 (4.5 + 4 + 3.5 + 3 + 2)
Rodzina Sonneborn-Berger (3 warianty)
Wazy sile przeciwnika przez wynik uzyskany przeciwko niemu. Pokonanie silnych graczy liczy sie bardziej.
Jak to dziala
Mnozy wynik kazdego przeciwnika przez rezultat uzyskany przeciwko niemu. Wygrana = pelny wynik, Remis = polowa wyniku, Przegrana = 0.
Logika: Nagradza pokonanie silnych przeciwnikow bardziej niz pokonanie slabych.
Przyklad
Gracz A ma 4 punkty z 5 partii:
- Pokonal przeciwnika z 4 pkt → 4 × 1 = 4
- Pokonal przeciwnika z 3 pkt → 3 × 1 = 3
- Zremisowal z przeciwnikiem z 3.5 pkt → 3.5 × 0.5 = 1.75
- Zremisowal z przeciwnikiem z 2.5 pkt → 2.5 × 0.5 = 1.25
- Przegral z przeciwnikiem z 4.5 pkt → 4.5 × 0 = 0
Lacznie SB = 10
FIDE Handbook C.07 Art. 9.1
Wzor: SB = Suma (Skorygowany Wynik Przeciwnika × Rezultat)
Uzywa skorygowanych wynikow (Art. 16.3) dla rozegranych rund i fikcyjnego przeciwnika (Art. 16.4) dla nierozegranych rund.
Jak to dziala
Jak standardowy SB, ale wyklucza najnizszy wklad. Obowiazuje zasada VUR: dobrowolne nierozegrane rundy sa odcinane jako pierwsze.
Przyklad
Z powyzszego przykladu SB (wklady: 4, 3, 1.75, 1.25, 0):
Odcinamy 0 → SB Cut-1 = 10
Ale jesli 0 pochodzi z rozegrywanej przegranej, a gracz mial pol-bye wnoszoce 0.5, pol-bye zostalby odciete jako pierwszy (zasada VUR).
Jak to dziala
Jak standardowy Sonneborn-Berger, ale wyklucza dwa najnizsze wklady. W dluzszych turniejach (7+ rund) moga wystapic wielokrotne “pechowe” wyniki — na przyklad dwie przegrane ze slabymi przeciwnikami. Cut-2 usuwa obie anomalie, dajac dokladniejszy obraz jakosci twoich zwycieztw.
Przyklad
Twoje wklady SB z 7 rund: 4, 3.5, 3, 1.5, 1, 0.5, 0
SB Cut-2 wyklucza dwa najnizsze (0.5 i 0):
SB Cut-2 = 13 (4 + 3.5 + 3 + 1.5 + 1)
Zwyciestwa (5 wariantow)
Oparte na wygranych i bezposrednich wynikach. Nagradza zdecydowana gre.
Jak to dziala
Najprostsza dogrywka: jesli dwaj gracze z tym samym wynikiem grali przeciwko sobie, ten kto wygral ta partie klasyfikuje sie wyzej.
Dla wiecej niz 2 graczy: Obliczany jest mini-turniej wsrod wszystkich graczy na remis, uwzgledniajacy tylko ich partie przeciwko sobie.
Przyklad
Gracze A, B i C maja po 5 punktow. Ich partie przeciwko sobie:
- A pokonal B (1-0)
- B pokonal C (1-0)
- C zremisowal z A (0.5-0.5)
Mini-klasyfikacja: A=1.5, B=1, C=0.5
Koncowa kolejnosc: A, B, C
Jak to dziala
Dziala jak standardowe bezposrednie spotkanie, ale walkowery wygrane i przegrane licza sie jak zwykle partie. W klasycznej wersji walkowery moga byc traktowane inaczej; w tym wariancie walkower wygrany liczy sie dokladnie tak jak wygrana przy szachownicy.
Przyklad
Gracz A i Gracz B maja po 5 punktow. Gracz A pokonal Gracza B walkowerem w rundzie 3 (Gracz B nie stawil sie).
W standardowym bezposrednim spotkaniu walkower moze sie nie liczyc.
W tym wariancie Gracz A klasyfikuje sie wyzej.
Jak to dziala
Liczy wszystkie rundy, w ktorych gracz zdobyl pelny punkt, wlaczajac walkowery wygrane, PAB i bye.
Logika: Gracz z 4 wygranymi i 2 przegranym gral bardziej zdecydowanie niz gracz z 2 wygranymi i 4 remisami, nawet jesli obaj maja 4 punkty.
Przyklad
Obaj gracze maja 4 punkty po 6 rundach:
- Gracz A: 4 wygrane, 0 remisow, 2 przegrane → WIN = 4
- Gracz B: 2 wygrane, 4 remisy, 0 przegranych → WIN = 2
Wynik: Gracz A klasyfikuje sie wyzej.
FIDE Handbook C.07 Art. 7.1
“Liczba rund, w ktorych uczestnik uzyskuje, grajac lub nie grajac, tyle punktow ile przyznawane jest za wygrana.”
Obejmuje: wygrane rozegrane, walkowery wygrane, PAB, bye z pelnym punktem.
Jak to dziala
Liczy tylko partie faktycznie rozegrane i wygrane przy szachownicy. Wyklucza walkowery wygrane, bye i PAB.
Przyklad
- Gracz A: 3 wygrane OTB + 1 walkower → WIN=4, WON=3
- Gracz B: 4 wygrane OTB → WIN=4, WON=4
Ten sam WIN, ale Gracz B klasyfikuje sie wyzej wedlug WON.
FIDE Handbook C.07 Art. 7.2
“Liczba partii wygranych przy szachownicy.”
Jak to dziala
Liczy partie wygrane grajac czarnymi bierkami (tylko OTB).
Logika: Wygrana czarnymi jest statystycznie trudniejsza, poniewaz biale ruszaja pierwsze.
Przyklad
Obaj gracze maja 4 wygrane:
- Gracz A: 3 bialymi, 1 czarnymi → BWG = 1
- Gracz B: 2 bialymi, 2 czarnymi → BWG = 2
Gracz B klasyfikuje sie wyzej.
FIDE Handbook C.07 Art. 7.4
“Liczba partii wygranych przy szachownicy czarnymi bierkami.”
Wynik Progresywny (5 wariantow)
Oparte na skumulowanym wyniku runda po rundzie. Nagradza wczesne wygrane.
Jak to dziala
Sumuje skumulowany wynik po kazdej rundzie. Wczesne wygrane licza sie bardziej, poniewaz przyczyniaja sie do kazdej kolejnej sumy.
Przyklad
Dwoch graczy z 3.5 punktami po 5 rundach:
| Runda | A | Skum. | B | Skum. |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 1 | 0 | 0 |
| 2 | 1 | 2 | 0.5 | 0.5 |
| 3 | 0.5 | 2.5 | 1 | 1.5 |
| 4 | 0 | 2.5 | 1 | 2.5 |
| 5 | 1 | 3.5 | 1 | 3.5 |
A: 1+2+2.5+2.5+3.5 = 11.5
B: 0+0.5+1.5+2.5+3.5 = 8
Gracz A klasyfikuje sie wyzej pomimo tego samego koncowego wyniku.
Jak to dziala
Jak Progresywny, ale wyklucza najnizsza wartosc skumulowana. Kompensuje pechowa przegrana w pierwszej rundzie.
Przyklad
Z poprzedniego przykladu:
A: 2+2.5+2.5+3.5 = 10.5 (odciete 1)
B: 0.5+1.5+2.5+3.5 = 8 (odciete 0)
Jak to dziala
Jak standardowy Progresywny, ale wyklucza dwie najnizsze wartosci skumulowane. Przydatny w turniejach z wieloma rundami, gdzie wczesne rundy moga tworzyc anomalne sytuacje.
Przyklad
Po 6 rundach twoje wyniki skumulowane to: 0, 1, 2, 3, 4, 5
Progresywny Cut-2 = 14 (2 + 3 + 4 + 5)
Jak to dziala
Wyklucza zarowno najwyzsza, jak i najnizsza wartosc skumulowana, zachowujac tylko wartosci srodkowe. Usuwa anomalie w obu kierunkach: ani katastrofalny start, ani genialny finisz nie wplywa nadmiernie na wynik.
Przyklad
Po 5 rundach twoje wyniki skumulowane to: 0, 1, 2, 3, 4
Progresywny Medianowy = 6 (1 + 2 + 3)
Jak to dziala
Bardziej ekstremalna wersja Progresywnego Medianowego: wyklucza 2 najwyzsze i 2 najnizsze wartosci skumulowane. Zalecany tylko dla bardzo dlugich turniejow (9+ rund), gdzie potrzebne sa bardzo “czyste” dane do rozroznienia remisujacych graczy.
Przyklad
Turniej 9-rundowy. Wyniki skumulowane: 0, 1, 1.5, 2.5, 3, 4, 4.5, 5.5, 6.5
Progresywny Medianowy-2 = 15.5 (1.5 + 2.5 + 3 + 4 + 4.5)
Rating (7 wariantow)
Oparte na rankingach przeciwnikow i wynikach turniejowych.
Jak to dziala
Oblicza sredni ranking Elo wszystkich przeciwnikow (z wylaczeniem bye).
Przyklad
Obaj gracze maja 5 punktow po 6 partiach:
- Przeciwnicy A: 2100, 1950, 2050, 1900, 2000, 1850 → ARO = 1975
- Przeciwnicy B: 1800, 1850, 1900, 1750, 1800, 1900 → ARO = 1833
Gracz A klasyfikuje sie wyzej.
Jak to dziala
Jak ARO, ale wyklucza najnizej rankingowego przeciwnika ze sredniej. Zalecane przez FIDE dla turniejow ze spojnymi rankingami.
Przyklad
Przeciwnicy A: 2100, 1950, 2050, 1900, 2000, 1850
AROC = 2000 (srednia z pozostalych 5)
Jak to dziala
Jak standardowy ARO, ale wyklucza dwoch najnizej rankingowych przeciwnikow. Jesli zmierzyles sie z dwoma graczami z bardzo niskim rankingiem (poczatkujacy, nieklasyfikowani), nie obnizy to twojej sredniej. Przydatny w turniejach otwartych z duzymi rozniciami ratingowymi.
Przyklad
Rankingi przeciwnikow: 2100, 1950, 1800, 1400, 1200
Standardowy ARO = (2100+1950+1800+1400+1200)/5 = 1690
ARO Cut-2 = (2100+1950+1800)/3 = 1950
Jak to dziala
Wyklucza zarowno najwyzej, jak i najnizej rankingowego przeciwnika, obliczajac srednia tylko z wartosci srodkowych. Usuwa zarowno efekt “gralem z arcymistrzem”, jak i efekt “gralem z poczatkujacym”.
Przyklad
Rankingi przeciwnikow: 2300, 1900, 1800, 1750, 1200
ARO Medianowy = 1817 ((1900+1800+1750)/3)
Jak to dziala
Bardziej ekstremalna wersja ARO Medianowego: wyklucza 2 najwyzej i 2 najnizej rankingowych przeciwnikow. Zalecany dla bardzo dlugich turniejow otwartych z duza zmiennoscia rankingowa.
Przyklad
Turniej 9-rundowy. Rankingi przeciwnikow: 2350, 2200, 2000, 1950, 1900, 1850, 1800, 1500, 1300
ARO Medianowy-2 = 1900 ((2000+1950+1900+1850+1800)/5)
Jak to dziala
TPR wskazuje na jakim poziomie Elo grales w turnieju. Oblicza sie go ze sredniej Elo przeciwnikow plus bonus z tabeli FIDE oparty na twoim procentowym wyniku. Im wiecej punktow zdobyles przeciwko silnym przeciwnikom, tym wyzsza twoja performance. Jest to ta sama metoda, ktora FIDE stosuje do obliczania norm tytulowych (IM, GM).
Wzor: TPR = Srednia Elo Przeciwnikow + Bonus z Tabeli FIDE
Przyklad
Grales z przeciwnikami o sredniej Elo 1800 i zdobyles 4/5 (80%).
Tabela FIDE daje bonus +240 za 80%.
TPR = 1800 + 240 = 2040 — grales jak gracz z rankingiem 2040!
Jak to dziala
Bardziej precyzyjna wersja TPR. Zamiast uzywac tabeli FIDE z zaokraglonymi wartosciami, znajduje dokladny ranking, przy ktorym twoj oczekiwany wynik rowna sie twojemu faktycznemu wynikowi, uzywajac algorytmu przeszukiwania binarnego z precyzja dziesietna. Roznice w porownaniu ze standardowym TPR sa niewielkie, ale moga byc decydujace w turniejach z wieloma remisujacymi graczami.
Inne Kryteria (3 warianty)
Dodatkowe dogrywki oparte na rownowadze kolorow i uczestnictwie.
Jak to dziala
Liczy ile partii gracz rozegral czarnymi bierkami.
Logika: Granie wiekszej liczby partii czarnymi jest utrudnieniem, wiec osiagniecie tego samego wyniku z wieksza liczba partii czarnymi pokazuje lepsza gre.
Przyklad
Obaj gracze maja 4 punkty po 7 rundach:
- Gracz A: 4 partie czarnymi → klasyfikuje sie wyzej
- Gracz B: 3 partie czarnymi
Jak to dziala
Liczy liczbe rund, w ktorych gracz zdecydowal sie grac, z wylaczeniem dobrowolnie pominionych rund (bye na zadanie, wycofania). Zastepuje stary system GE (Partie Rozegrane) i zostal wprowadzony w przepisach FIDE 2024. Idea jest taka, zeby nagrodzic graczy, ktorzy sie stawili: sposrod dwoch graczy z tym samym wynikiem, ten ktory faktycznie rozegral wiecej partii klasyfikuje sie wyzej.
Przyklad
W turnieju 7-rundowym:
- Gracz A: gral we wszystkich rundach → REP = 7
- Gracz B: prosil o bye w rundzie 2, wycofal sie w rundzie 7 → REP = 5
Przy pozostalych warunkach rownych, Gracz A klasyfikuje sie wyzej.
FIDE Handbook C.07 (rewizja 2024)
REP zastepuje dawne kryterium “Partie Rozegrane” (GE). Licza sie tylko rundy, w ktorych gracz zdecydowal sie uczestniczyc — PAB liczy sie jako uczestnictwo, ale bye na zadanie i rundy wycofania nie.
Jak to dziala
Liczy tylko punkty zdobyte przeciwko przeciwnikom, ktorzy osiagneli co najmniej 50% maksymalnego mozliwego wyniku. Powszechny w turniejach Round Robin.
Przyklad
Round Robin 10 graczy (max 9 punktow), prog 50% = 4.5 punktu.
Wyniki Gracza A przeciwko przeciwnikom z ≥4.5 punktu:
- vs X (5 pkt): Wygrana → 1
- vs Y (4.5 pkt): Remis → 0.5
- vs Z (5.5 pkt): Przegrana → 0
Koya = 1.5
Przypadki specjalne: Bye, Walkowery i Wycofania
Jak zasady FIDE obsluguja nierozegrane rundy w obliczeniach dogrywek.
Bye z Parowania
Nieparzysta liczba graczy — jeden dostaje PAB (1 punkt).
- Buchholz: Uzywa fikcyjnego przeciwnika z twoim koncowym wynikiem
- WIN: Liczy sie jako wygrana
- WON: NIE liczy sie
Walkower Wygrany/Przegrany
Przeciwnik nie stawil sie lub dyskwalifikacja.
- Walkower wygrany: 1 pkt, przeciwnik liczy sie jako 0
- Walkower przegrany: VUR — odcinany jako pierwszy w Buchholz Cut
Bye na Zadanie
Gracz prosi o wolne.
- Pol-bye: 0.5 pkt, VUR
- Zero-bye: 0 pkt, VUR
Wycofanie
Gracz opuszcza turniej w trakcie.
- Pozostale rundy: Zero-bye
- Dla przeciwnikow: Wynik korygowany wg Art. 16.3
Czym jest VUR?
VUR (Voluntary Unplayed Round) = rundy, ktore gracz dobrowolnie nie rozegral: pol-bye, zero-bye, walkower przegrany. W wariantach Buchholz Cut, wklady VUR sa odcinane jako pierwsze — nawet jesli nie maja najnizszej wartosci.
Zalecenia – Ktorych dogrywek uzyc?
FIDE zaleca rozne kombinacje w zaleznosci od rodzaju turnieju.
Szwajcarski z Niespojnymi Rankingami
Gracze maja niewiarygodne lub brakujace rankingi.
- Buchholz Cut-1
- Buchholz
- Sonneborn-Berger
- Wynik Progresywny
- Bezposrednie Spotkanie
- Liczba Zwycieztw
- Wygrane Czarnymi
Szwajcarski ze Spojnymi Rankingami
Wszyscy gracze maja wiarygodne rankingi FIDE/krajowe.
- Buchholz Cut-1
- Buchholz
- Bezposrednie Spotkanie
- AROC (ARO Cut-1)
- Liczba Zwycieztw
- Wygrane Czarnymi
- Partie Czarnymi
- Sonneborn-Berger
Round Robin
Kazdy gracz gra z kazdym innym graczem.
- Bezposrednie Spotkanie
- Sonneborn-Berger
- System Koya
- Liczba Zwycieztw
FAQ – Dogrywki
Czeste pytania dotyczace dogrywek w turniejach szachowych.
- PAB: 1 punkt, fikcyjny przeciwnik dla Buchholz
- Pol-bye: 0.5 pkt, VUR (odcinany jako pierwszy w Buchholz Cut)
- Zero-bye: 0 pkt, VUR
WON = tylko partie faktycznie rozegrane i wygrane przy szachownicy
Przyklad: 3 wygrane OTB + 1 walkower = WIN=4, WON=3
Gotowy do Przeprowadzenia Swojego Turnieju?
Wszystkie 28 systemow dogrywek, w pelni zgodne z FIDE, calkowicie za darmo.
Zaloz Darmowe Konto