FIDE Rating: Satranç Turnuvanızı Derecelendirme Rehberi

Turnuvanızın FIDE tarafından derecelendirilmesi, yerel bir kulüp etkinliğini, sonuçları doğrudan uluslararası derecelendirme listelerini besleyen resmi olarak tanınan bir yarışmaya dönüştürür. Bu süreç; zaman kontrolleri, hakem yeterlilikleri ve rapor dosyası formatlarına ilişkin katı parametrelere uyulmasını gerektirir. Bu rehber, FIDE Derecelendirme Yönergelerine (El Kitabı B.02) dayalı olarak her bir operasyonel adımı açıklamaktadır.

Turnuvanızı Neden FIDE Derecelendirmeli Yapmalısınız?

Ulusal satranç federasyonunuzla idari prosedürleri başlatmadan önce, FIDE derecelendirmesinin etkinliğinizin hedefleri ve hedef kitlesiyle uyumlu olup olmadığını değerlendirin. Resmi derecelendirme, idari taahhütlerin yanı sıra belirgin organizasyonel avantajlar getirir.

Derecelendirmenin faydaları: Oyuncular, uluslararası etkinliklere uygunluğu, unvan yeterliliğini, ulusal sıralamaları ve seribaşı konumlarını belirleyen resmi FIDE Elo derecelerini kazanır ve güncellerler. FIDE dereceli bir bölüm sunmak, rekabetçi oyuncular ve diğer kulüplerden gelen misafir katılımcılar için etkinliğin çekiciliğini önemli ölçüde artırır.

Ne zaman derecesiz kalınmalı: Acemi turnuvaları, okul başlangıç ligleri ve gayri resmi sosyal hızlı satranç etkinliklerinin genellikle derecesiz olması daha iyidir. Derecesiz etkinlikler, tüm oyuncular için zorunlu FIDE kayıt gereksinimlerini ortadan kaldırır, lisanslı hakem gereksinimlerini kaldırır ve ulusal federasyon derecelendirme gönderim ücretlerinden kaçınır.

Katılımcılarınızın çoğu zaten FIDE ID’lerine sahipse ve Başhakeminizin geçerli bir lisansı varsa, FIDE derecelendirmesi almak doğal bir seçimdir. Taban seviyesindeki başlangıç etkinlikleri için, turnuvayı derecesiz tutmak pratik bir seçenek olmaya devam etmektedir.

Standart, Hızlı ve Yıldırım: Üç Ayrı Derecelendirme Listesi

FIDE, oyunun üç formatı için üç tamamen ayrı derecelendirme listesi tutar. Hızlı (Rapid) bir turnuvada kazanılan derecelendirme değişiklikleri yalnızca bir oyuncunun Hızlı satranç derecesini etkiler ve Standart ile Yıldırım derecelerini etkilemez.

Yalnızca Standart zaman kontrolleri altında düzenlenen turnuvalar uluslararası unvan normlarına (Büyükusta, Uluslararası Usta, Kadın Büyükusta, Kadın Uluslararası Usta) hak kazanır. FIDE Ustası (FM) ve Usta Adayı (CM) unvanları turnuva normları gerektirmez; Standart derecelendirme listesinde gerekli Elo derecesi eşiğine ulaşıldığında otomatik olarak verilirler.

Kategoriye Göre Minimum Gereksinimler

Hakem Yeterlilik Gereksinimleri

FIDE derecelendirmesi için sunulan her turnuva, FIDE hakem veritabanında listelenen aktif bir lisansa sahip bir Başhakem belirtmelidir.

Çoğu kulüp ve bölgesel FIDE dereceli etkinlik için, nitelikli bir FIDE Hakemi (FA) veya Ulusal Hakem (NA) Başhakem olarak hareket etme ve turnuva raporunu imzalama yetkisine sahiptir. Federasyon hakem komisyonları, görevlendirmeler için müsait olan lisanslı hakemlerin dizinlerini tutar.

Adım Adım: Kayıttan Sonuç Gönderimine Kadar

• 01
  Etkinliği ulusal federasyonunuza kaydedin

  Yerel federasyon kuralları tarafından belirlenen şartlara ve prosedürlere göre ulusal federasyonunuzu FIDE yönergeleriyle uyumlu olarak bilgilendirin; tarihleri, mekanı, zaman kontrolünü, tur sayısını ve Başhakem ayrıntılarını belirtin.
• 02
  Oyuncu FIDE ID’lerini toplayın ve doğrulayın

  Mevcut oyuncu kodlarını ratings.fide.com üzerinden doğrulayın. ChessPairings.org’da, yerleşik FIDE veritabanı araması, oyuncu isimlerini, federasyon bağlantılarını ve güncel dereceleri tek bir adımda otomatik olarak içe aktarır.
• 03
  Eşleştirme yazılımında turnuva parametrelerini yapılandırın

  Doğru derecelendirme kategorisini (Standart, Hızlı veya Yıldırım) seçin, hakem ayrıntılarını girin ve eşitlik bozma kriterlerini ayarlayın. 1. tur eşleştirmeleri oluşturulduktan sonra derecelendirme sistemi ayarları değiştirilmemelidir.
• 04
  Etkinliği yürütün ve fiziksel notasyon kağıtlarını koruyun

  Sonuçları her turdan hemen sonra kaydedin. Standart turnuvalar için, anlaşmazlıklarda resmi belge olarak hizmet etmesi amacıyla imzalı fiziksel notasyon kağıtlarının toplanması ve saklanması FIDE kuralları uyarınca zorunludur.
• 05
  TRF rapor dosyasını dışa aktarın

  ChessPairings.org’da Tournament → Export → TRF (Turnuva → Dışa Aktar → TRF) seçeneğini seçin. ChessPairings.org, TRF-25 adlı bir dışa aktarma seçeneği sunar. Organizatörler alıcı federasyonları tarafından kabul edilen formatı doğrulamalıdır. Oyuncu sayısını, tur sonuçlarını ve hakem ID girişlerini incelemek için metin dosyasını açın.
• 06
  Dosyayı ulusal derecelendirme sorumlunuza gönderin

  TRF dosyasını, federasyon yönetmelikleri ve FIDE raporlama pencereleri (Yönerge B.02) tarafından belirlenen son tarihler içinde ulusal federasyonunuzun derecelendirme ofisine iletin.
• 07
  Aylık FIDE derecelendirme listelerinde yayınlanma

  FIDE, güncellenmiş derecelendirme listelerini her ayın ilk günü yayınlar. Ulusal federasyon tarafından doğrulandıktan sonra, derecelendirme güncellemeleri çevrimiçi olarak ratings.fide.com’da görünür.

TRF Dosyasını ChessPairings.org’dan Dışa Aktarma

TRF (Turnuva Rapor Dosyası), turnuva veri değişimi için FIDE tarafından belirtilen standartlaştırılmış metin formatıdır. ChessPairings.org, TRF-25 isimli dışa aktarma seçeneği de dahil olmak üzere çeşitli dışa aktarma seçenekleri sunar. Organizatörler her zaman alıcı federasyonları tarafından kabul edilen formatı doğrulamalıdır.

FIDE Elo Derecelendirme Hesaplamaları Nasıl Çalışır?

FIDE derecelendirme ayarlamaları, bir oyuncunun kazandığı gerçek puanları (W) beklenen puanıyla (W_e veya P_D) karşılaştırır. FIDE Derecelendirme Yönergeleri B.02 Madde 8.3.2 uyarınca, her oyun için beklenen puanlama olasılığı, iki oyuncu arasındaki derece farkına dayalı olarak resmi normatif Tablo 8.1.2‘den (PD tablosu) elde edilir.

K-Faktörü Açıklaması

K-faktörü, bir oyuncunun derecesinin son turnuva performansına ne kadar duyarlı olacağını belirler. Daha yüksek bir K-faktörü, genç veya gelişmekte olan oyuncular için hızlı ayarlamalara izin verirken, daha düşük bir K-faktörü, yerleşik yarışmacılar için derece istikrarını korur.

Hızlı ve Yıldırım için K-Faktörü: FIDE Hızlı & Yıldırım Derecelendirme Yönergeleri uyarınca, Hızlı ve Yıldırım listeleri için K-faktörü yapısı Standart ile aynı kriterleri izler: yeni oyuncular (30 dereceli oyunu tamamlayana kadar) ve 2300 Elo altındaki 18 yaş altı oyuncular için $K=40$; 2400 altındaki dereceler için $K=20$; 2400’e ulaştıktan sonra $K=10$. Çok sayıda turun olduğu etkinliklerde, yönetmelikler etkinlik başına maksimum derece değişikliği sınırı belirleyebilir ($K \times n$).

Derecesiz Oyuncular ve İlk FIDE ID’leri

FIDE kaydı olmayan derecesiz bir oyuncu, katılım anında bir FIDE ID’ye sahip değildir. Bu, belirli yarışma yönetmelikleri tarafından izin verildiği takdirde turnuvaya girmelerini engellemez.

Bununla birlikte, turnuvayı işlemek ve oyuncuyu FIDE’ye sunulan TRF raporuna ve derecelendirme listelerine dahil etmek için, sporcunun oyuncu kimliğini yöneten ve benzersiz FIDE ID’sini atayan FIDE’ye bağlı bir ulusal federasyon aracılığıyla kaydedilmesi ve lisanslanması gerekir. Gerekli federasyon kayıt prosedürleri tamamlanmadan FIDE’ye gönderilen son raporda FIDE ID’leri öylece boş bırakılamaz.

Turnuvanın Reddedilmesine Yol Açan Yaygın Hatalar